GARBAREK, JAN - AFTENLAND

Norweski saksofonista Jan Garbarek (rodzina artysty pochodzi z Wielkopolski!) jest jednym z najpopularniejszych jazzmanów, który ze swoją muzyką pojawia się zarówno na komercyjnych listach bestsellerów, jak i w filharmoniach i jazzowych estradach. Wśród artystów współpracujących z Garbarkiem pojawiają się Keith Jarrett, Ralph Towner, Charlie Haden, Terje Rypdal, Eberhard Weber. Przebogata dyskografia obejmuje zarówno nagrania jazzowe ze specyficznym brzmieniem “ECM sounds”, jak i albumy z elementami muzyki ludowej i klasycznej. Po usłyszeniu w radiu Johna Coltrane’a w 1961 r. Garbarek zaczął się uczyć gry na saksofonie tenorowym (później do swojego instrumentarium dodał sopran i saksofon basowy). W 1962 r. zwyciężył w konkursie dla muzyków amatorów i podjął pierwszą pracę. Wkrótce stanął na czele własnej grupy, do której zaprosił Jona Christensena, Terjego Rypdala i Arilda Andersena. W 1968 r. reprezentował Norwegię na festiwalu European Broadcasting Union, a dokonane wówczas nagrania saksofonisty (zwłaszcza poruszająca wersja “Naimy” Coltrane’a) zwróciły na niego uwagę całej muzycznej Europy. Z czasem styl Garbarka stał się bardziej ascetyczny, niemal surowy, ale w jego brzmieniu zawsze słychać nutę liryzmu i ciepła. Muzyka Garbarka jest sztandarowym przykładem twórczości spod znaku ECM Records i producenta Manfreda Eichera, ale także jazzu skandynawskiego, melodyjnego i nastrojowego, pozbawionego egzaltacji, ale nasyconego wewnętrznym, intensywnym uczuciem. W kompozycjach i grze Garbarka zwraca uwagę koncentracja na barwie i fakturze. W połowie lat 70. Garbarek współpracował z Jarrettem oraz Christensenem i Danielssenem, z którymi nagrał dwie wyśmienite i wysoko cenione płyty "Belonging" oraz "My Song"; z kolei z gitarzystą Ralphem Townerem nagrał "Solstice" oraz "Sounds And Shadows". W latach 80. w składzie jego grup można było spotkać takie osobowości, jak Eberhard Weber, Bill Frisell czy John Abercrombie. Z entuzjastycznym przyjęciem spotkały się występy saksofonisty z końca lat 80. z grupa, w której brylował perkusista Nana Vasconcelos. Stała się ona inspiracją dla wielu zespołów, które w podobny sposób zaczęły łączyć długie, hipnotyczne linie saksofonowe z żywiołowym, skrzącym się od egzotycznych rytmów tłem. W swojej karierze Garbarek współpracował także z Donem Cherrym, Chickiem Coreą. Od dłuższego czasu Garbarek wykazuje wyraźne zainteresowanie twórczością ludową i etniczna, która nie tylko ubarwia jego muzykę, ale także prowokuje go do spotkań z artystami różnych kultur i stylistyk. Na przykład w 1984 r. nagrał płytę z Ravim Shankarem ("Song For Everyone"), a w 1991 r. dokonał nagrań ze swoją rodaczka, śpiewaczką ludową Agnes Buen Garnas ("Rosensfole"). Z kolei na płycie "Ragas & Sagas" towarzyszą mu przedstawiciele tradycyjnej muzyki pakistańskiej Usted Fateh Ali Khan (śpiew) oraz trio muzyków grających na tabli i sarangi – 39-strunowym instrumencie z rodziny skrzypiec. Na wydanej tego samego roku płycie "Twelve Moons" Garbarek ponownie powrócił do skandynawskiej muzyki ludowej (wtopionej w mocne rytmy tworzone przez kontrabas Eberharda Webera i perkusję Manu Katchego). Niezwykle entuzjastycznie przyjęła publiczność i krytycy album "Officium" nagrany przez Garbarka wraz z brytyjskim kwartetem wokalnym Hillard Ensemble. Tym razem muzyka saksofonisty wzbogacona monumentalnym brzmieniem kwartetu wokalnego okazała się wybitnym muzycznym wydarzeniem ostatniej dekady: zadziwiającym fenomenem trafiającym nie tylko do krytyków i muzyków. Muzyka Garbarka jest niezwykła, ponieważ trafia nie tylko do krytyków i muzyków – mimo pewnej hermetyczności i braku wykonywanych pod publiczkę pirotechnicznych popisów rozpala emocje słuchaczy całego świata.

Spis utworów:

1.Aftenland
2.Syn
3.Linje
4.Bue
5.Enigma
6.Kilden
7.Spill
8.Iskirken
9.Tegn