THOMAS, LEON - SPIRITS KNOWN AND UNKNOWN

Leon Thomas (voc, perc); Pharoah Sanders (sax); James Spaulding (as, fl); Lonnie Liston Smith (p); Cecil McBee, Richard Davis (b); Roy Haynes (dr); Richard Landrum (bgo)
Debiutanckie solowe nagranie Leona Thomasa po jego współpracy z Pharoah Sandersem to warta wysłuchania kolaboracja z wieloma muzykami, w tym basistą Cecilem McBee, flecistą Jamesem Spauldingiem, Royem Haynesem, Lonniem Listonem Smithem, Richardem Davisem i Sandersem (tutaj przypisywanym jako "Little Rock") itd. ... Osobisty efekt wokalny Thomasa, najlepiej opisany jako jodłowanie, jest tutaj w doskonałej formie i jest wyeksponowany wraz z jego unikalnym stylem lirycznym i charakterystycznym śpiewem scatem.
Zestaw otwiera skrócona, bardziej liryczna wersja podpisu Thomasa "The Creator Has A Master Plan", z tekstami płynącymi łatwo i płynnie obok jodłowania, które pojawia się tylko w refrenach. Jego własny "One" to już inna sprawa, prowadzony przez fortepian Davisa i wyśrodkowany saksofon Spauldinga w środku utworu, Thomas na przemian scatuje i jęczy, jodłuje i zawodzi, nad tekstami, przez nie, pod nimi i pomimo nich. To intensywna przejażdżka, która przygotowuje do wspaniałego "Echoes".
Ta kompozycja jest najbardziej uduchowionym i podnoszącym na duchu utworem Thomasa, posiadającym tajemniczy dryf melodii, który łączy się z fletem Spauldinga i zestawem piszczałek, które płoną i wychodzą z miksu, zanim lament Thomasa wysunie się na pierwszy plan jako solo. Końcówka płyty to spojrzenie w przeszłość Thomasa (śpiewał z każdym, od Counta Basiego po Granta Greena i Mary Lou Williams) w bardzo oryginalnym ujęciu klasycznego utworu Horace'a Silvera "Song For My Father". Thomas nasyca melodię tak wieloma emocjami, że aż dziw bierze, że potrafi nad nią zapanować. Strona druga jest bardziej swobodna formalnie z "Damn Nam", niemalże nienawistną tyradą, w której jednak zespół podąża za melodyjną wizją i harmoniczną innowacją.
Jest też głęboko poruszający "Malcolm's Gone", współkompozycja Thomasa i Sandersa, w której wspaniałe rogi są twarde i prawdziwe w centrum miksu, a improwizacja ma szalenie duchowy, dalekowschodni charakter. Jest to najdłuższy utwór na albumie i jeden z najbardziej ignorowanych w długiej karierze Thomasa. Album zamyka "Let The Rain Fall On Me" Bella i Houstona. Jest to migoczący, prosty numer jazzowy z piękną solówką fortepianową Smitha. Jest to finał wizjonerskiego albumu z piękną, duchową nutą.
Ostatecznie "Spirits Known And Unknown" jest jednym z najlepszych momentów Thomasa na winylu, udowadniając jego wszechstronność i dostępność dla publiczności, która zbyt długo kojarzyła go zbyt blisko z awangardą i free jazzem.

Spis utworów:

1 The Creator Has a Master Plan (Peace)
2 One
3 Echoes
4 Song for My Father
5 Damn Nam (Ain't Goin' to Vietnam)
6 Malcolm's Gone
7 Let the Rain Fall On Me